قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

362

تاريخ الفي ( فارسى )

مردمان حمص چون سخن شرحبيل شنيدند همه اجابت كردند . بعد از آن به شهرهاى ديگر شام توجّه نمود . به هرموضعى كه مىرسيد مىگفت كه : مرا بيقين معلوم شده كه علىّ بن ابى طالب عثمان را كشته و اين زمان فتنه مىانگيزد ، و معاويه خون عثمان مظلوم را از او مىطلبد . امداد او واجب دانيد كه موجب اجر عظيم خواهد بود . چون مردمان عوام از آن پيشواى ناتمام اين سخن مىشنيدند اعتماد مىكردند و رغبت مىنمودند . تا به اندك روز لشكرى عظيم از ولايت شام بر شرحبيل [ گرد ] شد و او آن لشكر را پيش معاويه آورد . چون معاويه آن لشكر را ديد خوشحال گرديد و از همه بيعت گرفت كه با علىّ بن ابى طالب جنگ كنند ، يا كشته شوند يا قتلهء عثمان را بتمامه بكشند . و در اثناى اين بيعت مردى از سكاسك « 1 » ، كه نام او اسود بن عرفجه بود ، برخاست و قطعه‌اى خواند مشتمل بر مجارى احوال روزگار ، و كيفيّت احوال شام ، و ذكر رسيدن شرحبيل به آن مواضع ، و جمعيت لشكرها به سبب عرض ، و ترغيب او . و يكى از ابيات آن قطعه اين بود : فاحذر اليوم صولة الاسد الورد * إذا جال فى رحى الهيجاء يعنى : بترس اى معاويه امروز از حملهء شير زرد وقتى كه دور زند در آسياب جنگ . معاويه پرسيد كه : اين شير زرد كه ما را از او مىترسانى كيست ؟ گفت : حيدر كرّار ، صاحب ذو الفقار ، امام ابرار ، علىّ بن ابى طالب ، برادر رسول مختار ، صلّى اللّه عليه و آله ، پسر عمّ او ، شوهر دختر او ، پدر دو فرزند او ، وصىّ و وارث او . آنكه جدّ تو را و خال تو را و عمّ مادر تو را و برادر تو را در جنگ بدر كشته . « 2 » معاويه گفت : او را بگيريد . غلامان دويدند كه او را بگيرند . شرحبيل گفت : اى امير دست از او بدار كه او مردى بزرگوار و فاضل و مهتر قوم خويشتن است . اگر او را بگيرى و برنجانى و اللّه كه بيعت تو را بشكنم و از عهدى كه با تو كردم بيرون آيم . معاويه بالضروره دست از او بداشت و گفت : اى شرحبيل او را به تو بخشيدم . اگر شفاعت تو نبودى او را عبرت جهانيان بگردانيدمى . آن مرد گريخت و به خدمت امير المتّقين علىّ بن ابى طالب ، عليه السّلام ، آمد و آنچه رفته بود به او گفت . سعيد بن قيس الهمدانى پيش امير المؤمنين برخاست و گفت : يا امير المؤمنين ،

--> ( 1 ) . هرسه نسخه : سماسك . قبيله‌اى در يمن كه پدرشان سكسك بن اشرس بن ثور كندى بود ؛ - الاشتقاق ، ص 221 ؛ ابن حجر ، لسان الميزان ، ج 12 ، ص 327 به نقل پيكار صفّين ، ص 93 ، پابرگ 3 . ( 2 ) . حنظله برادر معاويه ، وليد بن عتبه دايى معاويه ، عتبه پدربزرگ مادرى معاويه ، شيبه عموى مادرى معاويه به دست على ( ع ) در جنگ بدر كشته شده‌اند .